Δευτέρα, 14 Ιανουαρίου 2019

Τα πράγματα δεν μας ελκύουν παρά μόνο όταν δεν μας αγγίζουν





Ο Κόσμος της φιλοσοφίας, λέει: Τα πράγματα δεν μας ελκύουν παρά μόνο όταν δεν μας αγγίζουν

Έτσι, όσο τελούμε υπό το κράτος των επιθυμιών, υπό την κυριαρχία της θέλησης, όσο αφηνόμαστε στις ελπίδες που μας καταπιέζουν, στους φόβους που μας κατατρύχουν, δεν υπάρχει για μας ούτε ανάπαυση ούτε μόνιμη ευτυχία. Είτε ριχνόμαστε με πάθος στην πραγματοποίηση κάποιας επιδίωξης, είτε φεύγουμε να σωθούμε από κάποιον επικείμενο κίνδυνο, αν δηλαδή αισθανόμαστε μεγάλη ταραχή από την αδημονία στην πρώτη περίπτωση ή από το καρδιοχτύπι στη δεύτερη, κατά βάθος είναι το ίδιο: οι έγνοιες που μας προξενούν οι απαιτήσεις της θέλησης σε όλες της τις μορφές, δεν παύουν να διαταράσσουν και να βασανίζουν την ύπαρξή μας. Έτσι, ο άνθρωπος, δούλος της θέλησης [του βουλητικού του στοιχείου], περιστρέφεται συνεχώς στον τροχό του Ιξίωνα, χύνει νερό στο πιθάρι των Δαναΐδων, είναι ο Τάνταλος που τυραννιέται από την αιώνια δίψα.


Όταν όμως μια ξένη, ανεξάρτητη από μας περίσταση -ή η εσωτερική μας αρμονία- μας ανασηκώνει και μας βγάζει για μια στιγμή έξω από τον ατέλειωτο χείμαρρο της επιθυμίας, το πνεύμα απαλλάσσεται από την καταπίεση της θέλησης, η προσοχή μας εκτρέπεται από καθετί που την προσελκύει, και τα πράγματα μάς παρουσιάζονται απαλλαγμένα από τη γοητεία της ελπίδας, από κάθε προσωπικό συμφέρον, μας παρουσιάζονται δηλαδή ως αντικείμενα ανιδιοτελούς σκέψης και όχι ως αντικείμενα που εποφθαλμιούμε- είναι τότε ακριβώς που η ανάπαυλα αυτή, η οποία μάταια αναζητήθηκε στους ανοιχτούς δρόμους της επιθυμίας, με αποτέλεσμα να μας διαφεύγει συνεχώς, παρουσιάζεται κατά κάποιον τρόπο από μόνη της και μας δίνει το αίσθημα της γαλήνης σε όλη του την πληρότητα. Είναι αυτή ακριβώς η, απαλλαγμένη από πόνους, κατάσταση που εξυμνούσε ο Επίκουρος ως το πιο μεγάλο απ’ όλα τα αγαθά, ως την ευδαιμονία των θεών διότι σ’ αυτή την περίπτωση είμαστε προς στιγμήν απαλλαγμένοι από τη βαριά καταπίεση της θέλησης, γιορτάζουμε το Σάββατο της αργίας μετά τα καταναγκαστικά έργα που μας επιβάλλει η θέληση, ο τροχός του Ιξίωνα σταματάει… Τι σημασία έχει τότε αν βλέπει κανείς τη δύση του ηλίου από το παράθυρο ενός παλατιού ή μέσα από τα κάγκελα μιας φυλακής!


Εσωτερική αρμονία, επικράτηση της καθαρής σκέψης απέναντι στη θέληση – αυτό μπορεί να προκύψει σε κάθε τόπο. Μάρτυρες αυτοί οι θαυμάσιοι Ολλανδοί ζωγράφοι, οι οποίοι μπόρεσαν να δουν με τόσο αντικειμενικό τρόπο τα μικρά πράγματα και οι οποίοι μας άφησαν, στις σκηνές εσωτερικού χώρου, μια διαχρονική απόδειξη του ελεύθερου και γαλήνιου πνεύματός τους. Ο θεατής δεν μπορεί να παρατηρήσει τα έργα αυτά χωρίς να συγκινηθεί, χωρίς ν’ αναλογιστεί την ήσυχη, ειρηνική, γεμάτη γαλήνη πνευματική κατάσταση του καλλιτέχνη, μια κατάσταση απαραίτητη για να μπορέσει κανείς να συγκεντρώσει την προσοχή του σε αντικείμενα ασήμαντα, αδιάφορα, και να τα αναπαραστήσει με τόση φροντίδα· και η εντύπωση είναι ακόμη πιο ισχυρή όταν, κάνοντας μιαν ενδοσκόπηση, μένουμε κατάπληκτοι από την αντίθεση μεταξύ αυτών των τόσο ήρεμων ζωγραφικών έργων και των πάντοτε σκοτεινών δικών μας αισθημάτων, που διαρκώς αναστατώνονται από ανησυχίες και επιθυμίες.


Αρκεί να εστιάσει κανείς την προσοχή του σε έναν οποιονδήποτε άνθρωπο, σε μια οποιαδήποτε σκηνή της καθημερινής ζωής και να τα αναπαραστήσει με το μολύβι ή το πινέλο: τότε, όλα θα φανούν ευθύς αμέσως εξαιρετικά ενδιαφέροντα, χαριτωμένα και επιθυμητά. Αν ωστόσο συμβεί να βρεθούμε αντιμέτωποι με την εν λόγω σκηνή ή να μετέχουμε οι ίδιοι στη σκηνή, ε, τότε! Μόνο ο διάβολος θα μπορούσε, όπως λέει κανείς συχνά, ν’ αντέξει μια τέτοια κατάσταση.

Είναι η σκέψη του Γκαίτε:

Όλα εκείνα που μας θλίβουν στη ζωή,

όταν αναπαριστώνται από τη ζωγραφική μας θέλγουν…

Όταν ήμουν νέος, υπήρξε μία περίοδος όπου προσπαθούσα διαρκώς να φαντάζομαι όλες τις πράξεις μου σαν να ήταν ενός άλλου – πιθανότατα για να τις απολαμβάνω καλύτερα.

Τα πράγματα δεν μας ελκύουν παρά μόνο όταν δεν μας αγγίζουν. Η ζωή δεν είναι ποτέ ωραία, υπάρχουν μόνο οι απεικονίσεις της ζωής που είναι ωραίες, όταν ο καθρέφτης της ποίησης τις φωτίζει και τις αντικατοπτρίζει, ιδίως στα νεανικά χρόνια της ζωής μας, όταν δεν ξέρουμε ακόμα τι σημαίνει να ζεις.

ARTHUR SCHOPENHAUER, ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ


Πηγή: erevoktonos.blogspot.gr
read more

Τετάρτη, 2 Ιανουαρίου 2019

Enuma Elish: Το βαβυλωνιακό Ποίημα της Δημιουργίας







Ο βαβυλωνιακός κόσμος μας διηγείται τη δική του εκδοχή για την Δημιουργία του Κόσμου, στο Enuma Elish (Ενούμα Έλις), το Ποίημα της Δημιουργίας.

Περιγραφή του Enuma Elish

Γνωστό, επίσης, ως Ποίημα της Δημιουργίας, το Enuma Elish, είναι μια ποιητική σύνθεση βαβυλωνιακής προέλευσης, αποτελούμενη από επτά πινακίδες σφηνοειδούς γραφής, από, περίπου, εκατόν δεκαπέντε έως εκατόν εβδομήντα σειρές, που  χρονολογούνται από τον 18ο ή 17ο αιώνα π.Χ.

Σύμφωνα με τους ιστορικούς, αυτό το έργο, που προέρχεται από την Βαβυλώνα, βρέθηκε ανάμεσα στα ερείπια της βιβλιοθήκης του Ασσουρμπανιπάλ, που βρισκόταν στην αρχαία πόλη Νινευή. Οι ειδικοί λένε ότι είναι μια μυθολογική ιστορία που προτίθεται να διηγηθεί τη δημιουργία του γνωστού κόσμου.


Η θεματολογία του Enuma Elish

Η πλοκή αυτού του μύθου, αρχίζει να εξελίσσεται χρονικά σε μία εποχή πριν από τη δημιουργία της ανθρωπότητας, που περιγράφεται ως η στιγμή που ο ουρανός και η γη δεν είχαν ακόμα ένα όνομα. Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτά που διηγείται η ιστορία, προ αμνημονεύτων χρόνων, υπήρχαν δύο θεοί: Η Τιαμάτ, γνωστή ως η θεά των αλμυρών υδάτων και ο Απσού, ο θεός των γλυκών υδάτων. Αυτοί οι θεοί, σύμφωνα με την συνέχεια της ιστορίας, ήταν σύζυγοι, και ως σύζυγοι μία ημέρα ενώθηκαν, με αποτέλεσμα να δημιουργήσουν μια οικογένεια θεών. Όμως, τα νέα παιδιά φαίνεται ότι δεν άρεσαν στον Απσού, τον άρχοντα των γλυκών υδάτων, ο οποίος αποφάσισε να τα σκοτώσει. Ωστόσο, ο Εα - ένα από τα παιδιά - προβλέποντας τις προθέσεις του πατέρα του, κατάφερε να τον μαγέψει , κάνοντάς τον να κοιμηθεί, και να τον σκοτώσει.

Αφού σκότωσε τον πατέρα του, ο Εα παντρεύτηκε την Νταμκίνα, με την οποία απόκτησε  τον Μαρδούκ, τον θεό που θα κυβερνούσε τη Βαβυλώνα. Όμως, η μητέρα του Εα, Τιαμάτ, χολωμένη ακόμα από τη δολοφονία του συζύγου της, παντρεύτηκε έναν άλλο θεό, τον Κίνγκου , στον οποίο δίνει πολύ μεγάλη δύναμη, όταν του παραδίδει, τις πινακίδες του πεπρωμένου.

Η απόφαση αυτή της Τιαμάτ κάνει αμέσως τους άλλους θεούς να σκεφτούν τρόπους για την προστασία τους, γι' αυτό παροτρύνουν τον Μαρδούκ να την πολεμήσει και να την νικήσει. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο Μαρδούκ αποδέχτηκε την αποστολή του, αλλά σε αντάλλαγμα ζήτησε τον τίτλο του υπέρτατου Θεού, αν κέρδιζε. Η μάχη μεταξύ των θεών οδήγησε στη νίκη του Μαρδούκ εναντίον της Τιαμάτ , την οποία σκότωσε, και με της οποίας το σώμα δημιούργησε τη Γη και τον Ουρανό. Στη συνέχεια, ο Μαρδούκ  – λέει το ποίημα Enuma Elish - προχώρησε εναντίον του Κίνγκου , παίρνοντας του, επιτέλους, τις πινακίδες του πεπρωμένου, και σκοτώνοντας τον, επίσης. Όμως, ο Μαρδούκ, ως Ανώτατος Θεός,  αποφασίζει να μην καταστρέψει το σώμα του Κίνγκου, αλλά να το ζυμώσει με σάρκα και οστά, δημιουργώντας, έτσι, τον άνθρωπο, και ορίζοντας ότι θα παραμένει στην υπηρεσία των διαφόρων θεών.



read more