Μυκήνες, Μυθολογική παράδοση

Ο Κόσμος των αρχαίων Μυκηνών μέσα από ιστορίες και μύθους:

Σύμφωνα με την παράδοση, τις Μυκήνες ίδρυσε ο Περσέας γιος του Δία και της Δανάης κόρης του βασιλιά του Άργους Ακρίσιου. Ο Περσέας δεν ήθελε να γίνει βασιλιάς στο Άργος γιατί κατά τη διάρκεια αθλητικών αγώνων που έγιναν στη Λάρισα, όταν έριξε το δίσκο σκότωσε χωρίς τη θέλησή του, σύμφωνα όμως με προϋπάρχοντα , τον παππού του Ακρίσιο. 

Συμφώνησε λοιπόν με τον Μεγαπένθη, γιο του Προίτου να ανταλλάξουν τα βασίλειά τους. Ο Μεγαπένθης πήρε το Άργος και ο Περσέας την Τίρυνθα. Στη συνέχεια ο Περσέας έγινε «των Μυκηνών οικιστής». Η κατασκευή των τειχών με πολύ μεγάλες πέτρες έγινε με τη βοήθεια των μυθικών Κυκλώπων, οι οποίοι είχαν ήδη κτίσει τα τείχη της Τίρυνθας και γι’ αυτό άλλωστε τα τείχη ονομάστηκαν κυκλώπεια.

Ο Παυσανίας αναφέρει ότι οι Μυκήνες πήραν την ονομασία τους από τη θέση όπου έπεσε ο μύκης, η ημισφαιρική απόληξη της λαβής του ξίφους του Περσέα, γεγονός το οποίο ο Περσέας θεώρησε καλό οιωνό για να κτίσει εκεί την πόλη. Άλλη παράδοση αναφέρει ότι ο Περσέας διψούσε και έκοψε έναν μύκητα-μανιτάρι από τη γη. Από τη θέση αυτή ανάβλυσε νερό και ξεδίψασε, ευχαριστήθηκε και έτσι ονόμασε την περιοχή Μυκήνες. 

Ωστόσο η λέξη αναφέρεται και σε ενικό αριθμό ως Μυκήνη, κόρη του Ινάχου από την οποία κατά μία άλλη άποψη πήραν την ονομασία τους οι Μυκήνες. Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι το όνομα Μυκήνη-αι προέρχεται από τους μύκητες- τα μανιτάρια που φύτρωνα στην περιοχή, στις πηγές της γνωστής Περσείας κρήνης- από το όνομα του οικιστή- που βγάζει νερό ακόμα και σήμερα ανατολικά της ακρόπολης από όπου υδρεύονταν οι Μυκήνες.  Ο τύπος του ονόματος στον πληθυντικό αριθμό, Μυκήναι, προφανώς οφείλεται στους διαφορετικούς οικισμούς που υπήρχαν στην περιοχή. 

Τα Κυκλώπεια Τείχη των Μυκηνών

Ο οικισμός στην περιοχή της ακρόπολης ονομαζόταν Άνω Μυκήνη, ενώ ο οικισμός που βρισκόταν χαμηλότερα Κάτω Μηκύνη. Οι απόγονοι του Περσέα βασίλευσαν για τρεις γενιές και σύμφωνα με την παράδοση ήταν κατά σειρά ο Ηλεκτρύων, ο Σθένελος και ο τελευταίος βασιλιάς απόγονος του Περσέα, ο Ευρυσθέας γνωστός από τους δώδεκα άθλους που επέβαλε στον Ηρακλή, που φανερώνουν την επέκταση της εξουσίας της επικράτησης των Μυκηνών στην Πελοπόννησο. 

Ο Ευρυσθέας σκοτώθηκε σύμφωνα με την παράδοση στην Αττική κατά τη διάρκεια εκστρατείας πολεμώντας εναντίον των Ηρακλειδών και των Αθηναίων. Στη συνέχεια την εξουσία ανέλαβαν οι απόγονοι του Πέλοπα. Βασιλιάς έγινε ο Ατρέας από το συγγενικό γένος των Πελοπιδών και στη συνέχεια ο αδελφός του Θυέστης. Οι έριδες ανάμεσα στον Ατρέα και στον Θυέστη και οι ερωτικές αντιζηλίες κατέληξαν στο βλελυρό Θυέστειο Δείπνο και στην κατάρα του Θυέστη κατά του Ατρέα και των απογόνων του. 

Τον Θυέστη διαδέχτηκε σύμφωνα με το καθιερωμένο «έθος» ο γιος του Ατρέα Αγαμέμνονας. Οι Μυκήνες εξουσίαζαν την Αργολίδα την Κορινθία και πολλά νησιά. Συμμετείχαν στην εκστρατεία της Τροίας με 100 πλοία, ενώ δάνεισαν 60 επιπλέον πλοία στους Αρκάδες. Στην Αυλίδα, όπου είχε συγκεντρωθεί ο στόλος ο αρχηγός των Ελλήνων, Αγαμέμνονας θυσίασε την κόρη του Ιφιγένεια για να εξευμενιστεί η Άρτεμη και να ξεκινήσει η εκστρατεία. 

Ο μεγάλος αυτός αριθμός των πλοίων φανερώνει το μέγεθος των πολεμικών και εμπορικών επιχειρήσεων του Μυκηναίου άνακτα. Αλλά ο Αγαμέμνονας έφερε το βάρος της κατάρας του Θυέστη. Η δεκάχρονη πολιορκία της Τροίας ήταν καταστροφική για τους Αχαιούς με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν και ανταρσίες στο εσωτερικό.

Χρυσό προσωπείο του Ά ταφικού περιβόλου, 16ος αιώνας, γνωστό ως "προσωπείο του Αγαμέμνονα", βρέθηκε από τον Σλήμαν το 1876

Ο Αγαμέμνονας όταν επέστρεψε στις Μυκήνες δολοφονήθηκε από τη γυναίκα του Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της Αίγισθο. Στη συνέχεια ο γιος του Ορέστης σκότωσε τους δολοφόνους του πατέρα του.

Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι 80 χρόνια μετά την πτώση της Τροίας οι Μυκηναίοι καταστράφηκαν από τους Δωριείς. Σύμφωνα με τις γενεαλογίες των αρχαίων συγγραφέων ο ιδρυτής των Μυκηνών Περσέας βασίλευσε περίπου στο 1400-1300 π. Χ., ο Ατρέας γύρω στο 1250 π. Χ. και ο Αγαμέμνονας περίπου στο 1228-1184 π. Χ.  Η δυναστεία των Ατρειδών τελείωσε το 1120 π. Χ. όταν οι Δωριείς κατέλαβαν τις Μυκήνες.

Το τέλος της Μυκηναϊκής και ηρωικής εποχής σύμφωνα με την παράδοση, τοποθετείται σ τα 1100 π. Χ. Στη συνέχεια αρχίζει να διαμορφώνεται η νέα ιστορική εποχή.

Πιτερός Χρήστος, Αρχαιολόγος

Σημείωση:

Ιστορία Ελλήνων , Τόμος Ι, Προϊστορικοί Χρόνοι , Κεφάλαιο 5, Μινωικός- Μυκηναϊκός Κόσμος , Μυκηναϊκές Ακροπόλεις, Εκδ. ΔΟΜΗ, σ.σ. 398-400

Οι φωτογραφίες είναι από την el.wikipedia.org