Τετάρτη, 16 Αυγούστου 2017

Σταχτοπούτα: οι Άσχημες Αδελφές και η Μητριά




Ο συμβολικός Κόσμος των παραμυθιών:
Σταχτοπούτα: οι Άσχημες Αδελφές και η Μητριά

Οι αδελφές της Σταχτοπούτας, που συχνά αναφέρονται σαν οι Άσχημες Αδελφές, δεν είναι πάντα εξωτερικά άσχημες. Σε μερικές παραλλαγές είναι πολύ όμορφες εξωτερικά αλλά φανερώνουν μιαν εσωτερική και πνευματική ασχήμια. Στη γερμανική παραλλαγή έχουν "όμορφο πρόσωπο αλλά κακή καρδιά" και αντιπροσωπεύουν τις δυνάμεις του κακού που βρίσκονται στην αγένεια, την απληστία, τη ζήλεια και τη ματαιοδοξία.

Η μητριά αντιπροσωπεύει τη σκοτεινή και καταστροφική όψη της γυναικείας φύσης, που σε άλλα παραμύθια τη βλέπουμε στην κακιά μάγισσα. Οι μητριές, όπως αυτές της Σταχτοπούτας και της Χιονάτης, συμβολίζουν ακόμη τον Χαμένο Παράδεισο και τη σκληρή πραγματικότητα ενός κόσμου, στον οποίο το άτομο αντιμετωπίζει αυτή τη σκοτεινή πλευρά της Μεγάλης Μητέρας.

Σε μερικές παραλλαγές, η νεκρή μητέρα της Σταχτοπούτας παίζει έναν σημαντικό ρόλο. Εμφανίζεται στην κόρη της δίνοντάς της μαγικά ξόρκια, ή εμφανίζεται σαν ένα άσπρο περιστέρι, συμβολικό της ψυχής και της γυναικείας αγάπης. Ο συμβολισμός της ψυχής με ένα πουλί είναι παγκόσμιος. Συχνά ζει μέσα σ' ένα μαγικό δέντρο που έχει φυτρώσει πάνω στον τάφο της.

Σε άλλες παραλλαγές βοηθά την κόρη της μέσω ενός άλλου ζώου ή πουλιού, ή ακόμη παίρνει και η ίδια τη μορφή του ζώου. Πολύ συχνά εμφανίζεται σαν αγελάδα, συμβολική της προστασίας και της φροντίδας που προσφέρει η Μεγάλη Μητέρα, ή σαν Μικρό Κόκκινο Μοσχάρι, αφού στην κελτική παράδοση η χθόνια αγελάδα παριστάνεται κόκκινη. Η σημασία της αγελάδας στην Ινδία και στην Αίγυπτο, όπου εμφανίζεται για να βοηθήσει τη Σταχτοπούτα, είναι αρκετά γνωστή. Σε σπάνιες περιπτώσεις η μητέρα εμφανίζεται σαν ξωτικό.

Άλλες παραλλαγές περιέχουν δείγματα από πρωτόγονα καννιβαλικά έθιμα. Η μητέρα αγαπά και ευνοεί περισσότερο τη μικρότερη αδελφή, πράγμα που κάνει τις δύο μεγαλύτερες αδελφές να σκοτώσουν τη μητέρα και να τη φάνε. Η Σταχτοπούτα τότε μαζεύει τα κόκκαλα, που είναι πια μαγεμένα.

Σε άλλες παραλλαγές πάλι, η ίδια η φυσική μητέρα της Σταχτοπούτας την κάνει να υπομένει όλα αυτά τα βάσανα. Η Σταχτοπούτα είναι η μικρότερη από τις τρεις αδελφές, και οι δύο μεγαλύτερες έχουν συμμαχήσει με την κακιά μητέρα. Και οι τρεις ζηλεύουν την ομορφιά και την καλοσύνη της Σταχτοπούτας. Εδώ η μητέρα αντιπροσωπεύει το σκότος και την καταστροφική πλευρά.

Αυτή η παραλλαγή θυμίζει την ιστορία του Αδάμ και της Λίλιθ, καθώς και τον μύθο της Λάμιας. Η Λάμια(γυναίκα δαίμονας και βασίλισσα των Λαιστρυγόνων) ξελόγιασε τονΔία. Γι' αυτό η Ήρα την μεταμόρφωσε σ' ένα ον που δεν μπορούσε να γεννήσει παρά μόνο νεκρά παιδιά. Μετά από αυτό η Λάμια μισούσε όλες τις έγκυες και έτρωγε τα παιδιά.

Σχετίζεται ακόμα με τις Σειρήνες και τις Άρπυες, και γι' αυτό παριστάνεται πολλές φορές με ουρά ψαριού, παίρνοντας τον συμβολισμό του ψαριού -του θανάτου που "καταπίνει" τη ζωή. Αυτό εμφανίζεται όχι μόνο σε σχέση με  την κακιά μητέρα της Σταχτοπούτας, αλλά και στην ιστορία των Χάνσελ και Γκρέτελ, και στις παραλλαγές της Ωραίας Κοιμωμένης.

Εκεί βλέπουμε ότι η πεθερά συμβολίζει το κακό και θέλει να βλάψει την ηρωίδα ακόμα και μετά τον γάμο της με τον Πρίγκιπα. Σε μερικές περιπτώσεις παραμορφώνει τη Σταχτοπούτα ή προσπαθεί να τη δολοφονήσει ή, όπως τη Δανάη, προσπαθεί να την εγκαταλείψει στη θάλασσα.

Αλλά ακόμα και όταν, μερικές φορές, η Σταχτοπούτα δολοφονείται, ξαναγυρίζει στη ζωή με κα΄ποιο θαύμα, για να ζήσει πιο ευτυχισμένη.  (Συνεχίζεται)

Δείτε επίσης: Σταχτοπούτα: το Τζάκι και ο συμβολισμός του

Απόσπασμα από το βιβλίο της Jean C. Cooper, Ο Θαυμαστός Κόσμος των Παραμυθιών. Αλληγορίες της Εσωτερικής Ζωής. Πορεία προς την Ωριμότητα,μετφρ. Θύμης Μαλαμόπουλος, Εκδ. Θυμάρι, Αθήνα,1983
Μοιραστείτε το!!! :)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου