Ο θρύλος του "Ξύλινου άνδρα", που δημιούργησε ο Juanelo Turriano, στο Τολέδο

Ο Κόσμος των θρύλων, ζωντανεύει σε ένα δρόμο του Τολέδο (Ισπανία) που ονομάζεται : "Calle del Hombre de Palo", δηλαδή "Δρόμος του Ξύλινου Άνδρα". Ένας θρύλος, ο οποίος βασιζόμενος σε ιστορικά στοιχεία, ξεπηδά από τον 16ο αιώνα για να μας πει για την τύχη, της αδιανόητης για τα δεδομένα της εποχής,  εφεύρεσης ενός προικισμένου επιστήμονα: του Juanelo Turriano.

Τον 16ο αιώνα ένας Ιταλός, σημαντικός μηχανικός και εφευρέτης, έζησε για μερικά χρόνια στο Τολέδο. Το όνομά του ήταν Juanelo Turriano(Giovanni Torriani στα ιταλικά). Ήταν τόσο σημαντικός που αναπόφευκτα συγκρίνεται με έναν άλλο γνωστό και σημαντικό άνδρα της Αναγέννησης όπως ήταν ο Leonardo da Vinci. Αν και λιγότερο γνωστός, ο Juanelo εργάστηκε για πολλά χρόνια ως ωρολογοποιός στην Αυλή του Αυτοκράτορα Carlos V (το Τολέδο εκείνη την εποχή ήταν η πρωτεύουσα της Ισπανικής Αυτοκρατορίας).

Το επάγγελμα του Ωρολογοποιού του Αυτοκράτορα σήμερα θα μπορούσε να φαίνεται αρκετά κοινότυπο αλλά

 εκείνη την εποχή απαιτούσε μία σειρά από ικανότητες και γνώσεις που δεν ήταν στη διάθεση οποιουδήποτε ανθρώπου. Αργότερα, ο Felipe II  τον ονόμασε Μείζονα Μαθηματικό και ήταν εκείνη την εποχή που κατασκεύασε μια ευφυή μηχανή, μία "κατασκευή" (στην πραγματικότητα δύο), η οποία επέτρεπε να ανεβαίνει το νερό από τον ποταμό Tajo μέχρι το Alcázar (κάστρο το οποίο βρίσκεται στο υψηλό σημείο του Τολέδο), όταν δεν υπήρχαν ακόμα το τρεχούμενο νερό όπως σήμερα το γνωρίζουμε (βρύσες σε κάθε σπίτι κλπ).

Δυστυχώς, ο Juanelo, μετά από μια ζωή γεμάτη με μεγάλες εφευρέσεις και επινοήσεις τεχνικά προηγμένες για την εποχή του, πέθανε πολύ φτωχός και με τεράστια χρέη στις 13 Ιουνίου του 1585 στο Τολέδο.

Η οδός του Ξύλινου Άνδρα πήρε αυτό το όνομα από ένα είδος κούκλας ( μερικοί το ονομάζουν αυτόματο) με τη μορφή άνδρα, που ο Juanelo Turriano κατασκεύασε χρησιμοποιώντας την πλούσια εμπειρία του ως ωρολογοποιού, με το πιθανό σκεπτικό να μαζέψει χρήματα όταν ήρθε αντιμέτωπος με την οικονομική καταστροφή που είχε προκύψει από την κατασκευή των δύο μεγάλων έργων που επέτρεπαν να ανεβαίνει το νερό από τον ποταμό Tajo στο Τολέδο, και για τα οποία, πρακτικά, δεν πληρώθηκε ποτέ...

Ο ξύλινος κούκλος, που σύμφωνα με μερικούς συγγραφείς της εποχής περνούσε από αυτό τον δρόμο, κουνούσε τα χέρια και τα πόδια, ή έκανε υπόκλιση όταν κάποιος του έριχνε ένα νόμισμα στο μικρό κουτί που κρατούσε στα χέρια του, κατέληξε να δώσει το όνομά του στην οδό , λόγω της παράξενης παρουσίας του εκεί.  Πολλοί άνθρωποι του Τολέδο, αλλά και κάτοικοι κοντινών περιοχών έρχονταν σε αυτό το δρόμο για να γνωρίσουν  το καινούργιο θαύμα του Ιταλού εφευρέτη.

Φανταστείτε τι κόσμος περνούσε από αυτή την οδό, πριν από 500 και περισσότερα χρόνια, όταν δεν υπήρχαν τα "robots", ούτε αρθρωτές κούκλες και τα σημερινά αυτόματα, που κινούνται με το ρεύμα... Εκείνη την εποχή δεν ήταν γνωστός ο ηλεκτρισμός,  όλες οι κινήσεις της κούκλας πραγματοποιούνταν διαμέσου κρυφών πολύπλοκων μηχανισμών, όπως ενός ρολογιού μεγάλου μεγέθους.

Επίσης, ο θρύλος λέει ότι ο "Ξύλινος άνδρας του Juanelo Turriano κάηκε από την Ιερά Εξέταση, για αποφευχθεί η αναστάτωση και η γοητεία που αυτή η τόσο ιδιόμορφη παρουσία προκαλούσε στους κατοίκους και τους επισκέπτες του Τολέδο.

Ο πίνακας είναι του Miguel Jadraque y Sánchez de Ocaña (1840-1919): ". Carlos V en Yuste"
Στον πίνακα απεικονίζεται ο Juanelo, που είναι όρθιος, με την άσπρη γενειάδα, δίπλα στον αυτοκράτορα, οποίος κάθεται στα αριστερά. Ο Juanelo δείχνει τη λειτουργία ενός αυτόματου στον αυτοκράτορα και τους μοναχούς της Μονής του Yuste, όπου πέρασε τις τελευταίες του μέρες ο Carlos V. Το αυτόματο αποτελείται από δύο στοιχεία, είναι ένας στρατιώτης που κτυπάει με το  σπαθί του έναν Οθωμανό Τούρκο, γεγονός το οποίο θα άρεσε  αρκετά στον αυτοκράτορα. (φωτ.)

Ο Juanelo έκανε περισσότερα παρόμοια "αυτόματα", αν και μικρότερου μεγέθους, σε αυτό το βίντεο μπορείτε να δείτε ένα που πιστεύεται ότι δημιουργήθηκε από τον Juanelo Turriano και διατηρείται σε ένα μουσείο των Ηνωμένων Πολιτειών:

Πηγή: leyendasdetoledo.com
Απόδοση από τα ισπανικά: Α.Χ.